Ruimterubriek: Hoe de Pieterskerk zijn nieuwe roeping vond

Ruimte in de randstad is schaars. Er is steeds minder plek voor het uitbouwen van steden. Inbreiding en herbestemming lijkt de oplossing. Van kerk tot oude fabriek. Niet langer vervullen ze hun oorspronkelijke functie, wel nemen ze kostbare ruimte in. Daarom staan herbestemmingsplannen hoog op de agenda van de Statencommissie Ruimte en Leefomgeving. In deze rubriek lichten we elke dag één van deze gebouwen uit. Vandaag een klassiek voorbeeld: de Pieterskerk in het centrum van Leiden.

 

Al in 1976 stootte de toenmalig Hervormde Kerk Nederland het gebouw af, omdat het niet meer kon voorzien in het onderhoud. De kerk kwam met de stichting Pieterskerk Leiden in particuliere handen. Huidig directeur van de stichting Frieke Hurkmans vertelt: ”Het instortingsgevaar in die tijd was zo groot, dat het eigenlijk niet meer verantwoord was om er rond te lopen.”

 

In de loop der jaren is er wel wat veranderd. Het gebouw heeft in 40 jaar tijd drie periodes van renovatie gekend, waarvan de grootste en laatste in 2010 werd afgerond. Met die renovatie heeft de Pieterskerk weer zijn oorspronkelijke glorie gekregen: ”De Pieterskerk is namelijk enorm belangrijk voor het erfgoed van Leiden en dat biedt mogelijkheden”.
Als voorbeeld geeft Hurkmans de relatie met de Universiteit Leiden aan: ”Toen het pand in onze handen kwam, nam de Rector Magnificus op persoonlijke titel zitting in het bestuur. Die relatie tussen de kerk en de Universiteit blijkt onder andere uit dat de jaarlijkse Dies Natalis van de Universiteit in de Pieterskerk wordt gevierd. Maar deze relatie is al veel ouder. De oprichtingsakte van de Universiteit is nota bene in de Pieterskerk getekend! In die zin is de Pieterskerk dus ook ‘Heilige Grond.”

 

Wat de Stichting volgens Hurkmans altijd al goed gedaan heeft in het combineren van een historische locatie als deze met commerciële evenementen. ”De toenmalige stichtingsdirecteur Ton Boon heeft dat in de jaren ’80 al goed opgepakt”. Ook nu weer, met de voltooiing van de renovatie in 2010 lijkt dat de succesformule voor het overleven van de Pieterskerk te zijn. Naast de jaarlijkse Dies, hebben er de afgelopen jaren ook evenementen plaatsgevonden als een lezing door Ban-Ki Moon en een opname van Armin van Buuren in College Tour. Uit een onderzoek over erfgoed en evenementen van verzekeraar Donatus kwam de Pieterskerk zelfs op één!

 

Tenslotte wil Hurkmans nog een belangrijk aspect voor het behoud van de Pieterskerk noemen. Ongeveer 60 à 80 vrijwilligers helpen de Stichting Pieterskerk Leiden jaarlijks met dingen als het onderhoud van de tuin, het serveren tijdens buffetten en het geven van rondleidingen. ”Zelfs als we drie miljoen op de bank zouden hebben staan, zouden we nergens zijn zonder vrijwilligers!”

Ruimterubriek: Hoe de Pieterskerk zijn nieuwe roeping vond
Gerjan Ekenhorst