De vijf grootste partijen over schaliegas: CDA is grootste tegenstander

Terwijl de ogen zijn gericht op de VVD en het al dan niet dichtdraaien van de gaskraan in Groningen, sluimert de discussie rond schaliegas onder de oppervlakte voort. Noord-Brabant en Flevoland hebben van zich laten horen: een duidelijk nee tegen boringen. In de provincie Zuid-Holland heeft het CDA vorige week woensdag een discussie rond schaliegas geagendeerd voor de vergadering van de commissie Ruimte en Leefomgeving. Ook de standpunten van de politieke partijen inzake schaliegas krijgen vorm. Een overzicht van de standpunten van de zes grootste partijen van Zuid-Holland: VVD, PvdA, PVV, CDA, SP en D66.

Overeenkomende verkiezingsprogramma’s

Een eerste indruk van de verschillende partijprogramma’s levert een overeenkomstig beeld op. De partijen die de schaliegasboringen in hun verkiezingsprogramma’s hebben opgenomen, stellen zich unaniem negatief op. De PvdA wijst de winning van schaliegas af, omdat de partij het gebruik van groene energie maximaal wil stimuleren. Ook de SP zal niet meewerken aan de schaliegasboringen. D66 en CDA nemen een afwachtende houding aan: geen schaliegasboringen totdat er meer bekend is over nut, noodzaak en veiligheid. Marianne Verhoork, fractiemedewerker van D66 en CDA-statenlid Ellen Verkoelen voegen in een reactie hieraan toe dat hun partijen tegen schaliegaswinningen zijn.
               De VVD en de PVV laten bijzonder weinig uit over hun standpunten: in de verkiezingsprogramma’s voor de provinciale staten wordt er met geen woord gerept over schaliegasboringen. Beide partijen hebben ook niet willen reageren. De VVD noemt schaliegas alleen in het programma voor de Hoogheemraadschap van Rijnland (een waterschap). Daarin staat dat de partij met de kennis van nu geen voorstander is van het boren naar schaliegas. VVD-gedeputeerde Rogier van der Sande beaamt dit in de commissievergadering van 4 februari. Ook hij zegt niets over het definitieve of toekomstige standpunt van de partij. “Natuurlijk is de discussie belangrijk om te voeren waneer je hem moet voeren, maar op dit moment kan ik er niks mee. Het Rijk is nu aan zet. Daarna, in de volgende statenronde, nieuwe ronde, nieuwe kansen”, aldus de gedeputeerde. Wat de PVV betreft, tasten we helemaal in het duister.

Verworpen motie is vals alarm

Als de meeste grote partijen duidelijk aangeven tegen de schaliegasboringen te zijn, waarom hebben vijf van hen in 2014 dan de motie tot een schaliegasvrij verklaard Zuid-Holland verworpen? Het blijkt heel andere redenen te hebben dan je wellicht zou verwachten. CDA en SP wilden eerst een goed debat voeren. Marianne Verhoork van D66 noemt een andere reden: “Wij hebben tegen de motie gestemd, omdat we het symboolpolitiek vinden. Het boren naar schaliegas is niet aan de orde in Zuid-Holland en daarom is deze motie een loos gebaar.” Dat sluit aan bij de woorden van van der Sande (VVD) die de discussie ook als verkiezingspraatjes afdoet. Andere redenen van de VVD en PVV zijn helaas onbekend.

Flinke bedrijvigheid van het CDA

Ondanks de overeenstemmende afwijzing van schaliegasboringen zijn er wel interessante nuanceverschillen tussen de politieke partijen. Vooral het CDA valt op: het is deze partij die zich positioneert als meest felle tegenstander van schaliegasboringen. De partij heeft bij de Gedeputeerde Staten aangedrongen om met een onderbouwde visie te komen (notitie schaliegas in Zuid-Holland); ze heeft het bestuur gevraagd om een duidelijk standpunt in te nemen (voorlopig tegen); en ze heeft de boringen opnieuw op de agenda geplaatst bij de laatste commissievergadering.

De strijd aan met de Rijksoverheid

Er is nog meer: het CDA komt ook met een heel nieuw punt in de discussie: de partij wil provincies zover krijgen om samen een vuist te maken tegen de Rijksoverheid. “Het mag toch niet waar zijn dat het rijk zegt ‘we vinden alles leuk en aardig maar provincies, u mag naar huis, wij houden de wet ruimtelijke ordening en de mijnbouwwet en daarmee houden we alle touwtjes in handen.’ Je kunt eens een keer pro-actief zijn als provincie en dat laten liggen is toch jammer”, beweert Ellen Verkoelen (CDA) in de commissievergadering. Ze krijgt alleen een reactie van de VVD: “Wat is nou verstandiger dan als lagere overheid te zeggen ‘oke, het rijk is eerst aan zet.’ De partijen, democratisch gelegitimeerd, gaan daar hun ronde en hun plasje doen, en dan zien we wel weer waar we uitkomen.”

Inmiddels zijn het IPO (Interprovinciaal overleg) en de Rijksoverheid inderdaad een discussie begonnen over aanpassingen van de Mijnbouwwet om provincies meer inspraak en zeggenschap te geven. De Rijksoverheid houdt alleen de poten stijf. Ze toont tot dusverre weinig interesse om de wensen van de provincies tegemoet te komen. De provincies laten het hier niet bij zitten.
               Het rommelt kortom in de wetgeving rond de schaliegasboringen. Alles hangt van de toekomstige plannen van de Rijksoverheid af. De spierballentaal en getoonde vuisten van de provincies kunnen afstevenen op een confrontatie tussen de centrale overheid en de provincies, of het oplaaiende vuur zal zich langzaamaan doven. En hoewel de grootste partijen unaniem akkoord gaan over een verbod op schaliegasboringen, blijken er ook verschillen te zijn. Dan valt er in maart toch wat te kiezen.

De vijf grootste partijen over schaliegas: CDA is grootste tegenstander
Sheila