Van authenticiteit win je het niet

inhoudpresentatiehumor (1)

Hoe zorgt een leider er voor dat hij overtuigend overkomt? Hoogleraar in Retorica Jaap de Jong, weet alles van het belang van inhoudelijke argumenten, presentatie en humor. Staatvandeprovincie.nl vat de belangrijkste punten voor je samen.

  • Inhoud

Als leider van een politieke partij moet je ervoor zorgen dat je een duidelijk beeld hebt van de beleidspunten. Iemand moet in staat zijn om een voorstel duidelijk te formuleren, met goede argumenten. Ook direct de nadelen van je voorstel weerleggen, zorgt ervoor dat je laat zien dat je weet waar je over praat. Zorg dus voor kennis van het dossier, anders val je direct door de mand.

  • Presentatie

Er zijn best veel slimme mensen in de wereld, maar dat hoeven nog geen goede politici te zijn. Je kunt het inhoudelijk nog zo goed voor elkaar hebben, maar presentatie is ook van belang. Politici moeten een professionele stijl hebben en zelfverzekerd overkomen. Je moet goed uit je woorden kunnen komen, enthousiast kunnen vertellen, aandachtig kunnen luisteren en ad rem reageren op vragen die je gesteld worden. Een duidelijk verhaal is vaak niet genoeg, het helpt als je daarnaast beeldend kunt vertellen. Het publiek moet je verhaal voor zich zien. Maar let op: je moet niet té professioneel worden. Als mensen van te voren denken dat jij zo goed bent dat je iedere slechte boodschap toch mooi kan verpakken, wordt het minder geloofwaardig.

  • Humor

Humor is zeker een belangrijke eigenschap voor een leider, mits het goed ingezet wordt. Er zijn twee soorten grappen die weleens gebruikt worden bij bijvoorbeeld een debat: grappen die spontaan ontstaan en grappen die voorbereid zijn. Een goed gelukte grap komt van Alexander Pechtold. Tijdens de Algemene Beschouwingen in 2009 kwam hij aanzetten met een stapel rapporten, nadat het kabinet had aangekondigd eerst onderzoek te willen doen in het land, voordat zij met een visie naar buiten treden. “We hebben al meer dan genoeg studies gedaan, jullie zijn praters maar doen uiteindelijk niets”, sprak Pechtold, “we zitten niet te wachten op honderd dagen uitstel”. De ene na de andere nota hield hij in de lucht en gooide hij vervolgens op de grond. Het kabinet reageerde hierop met het feit dat het niet om al die rapporten ging, maar om een samenhangende visie. Hier reageerde Pechtold ad rem op: “Doe er dan een nietje om, dan heb je je samenhang!”. Pechtold bracht hier een issue goed visueel in beeld. Dit zorgde voor meer overtuiging van zijn argument.

Maar soms pakt visualisatie minder goed uit, zoals bij de Algemene Beschouwingen in 2011. Jolanda Sap hield toen een stekker en een stekkerdoos omhoog en zei tegen Wilders: “U moet de stekker uit het kabinet trekken en ik zal u als vrouw laten zien hoe dat moet. Kijk: zo zit hij erin, en zo is hij eruit”. Wilders reageerde daarop met: “Ik geloof dat bij mevrouw Sap de stekker er nooit in heeft gezeten”. Sap kwam daarna niet meer goed terug en daarmee viel de grap in het water. Waarom deze grap niet werkte en de stapel dossiers bij Pechtold wel? De visualisatie van de stekker voegde niets toe aan het punt van Sap. De uitdrukking is bij iedereen bekend en hierdoor werd het een soort toneelstukje. Denk goed na als je humor wil gebruiken om de aandacht te vragen. Je moet de grap goed timen en het moet inhoudelijk ergens op slaan.

Van authenticiteit win je het niet
Anouk Onderwater
Max van Meegeren