Vrijwillige buschauffeurs verdringen werkloze ‘collega’s’

Provinciebestuurder Ingrid de Bondt pleit ervoor dat werklozen in Zuid-Holland zonder administratieve tegenslag aan het werk moeten kunnen als vrijwillig chauffeur op buurtbussen. Maar, er is verzet. Door de vrijwillige chauffeurs kunnen werklozen niet aan het werk.   

 

Ruim tien procent van de chauffeurs is vrijwilliger en dat aantal groeit naar verwachting. Het zijn hoofdzakelijk gepensioneerden die vrijwillig achter het stuur kruipen van buurtbussen. Dat gebeurt vooral in landelijk gebied, waar weinig bezochte streekbussen verdwijnen.

 

Op 12 november 2014 schreef de redactie van Omroep West een artikel waarin Ingrid de Bondt pleit voor vrijwilligers in buurtbussen in Zuid-Holland: de drukst bevolkte gebieden van Nederland. Op het traject Leidschendam-Voorburg rijdt nu al een vrijwillige bus. Bus 47 was eerder opgeheven vanwege de hoge kosten in verhouding met de baten. De vrijwilligers van Woej bieden dus een mogelijkheid die er anders sowieso niet zou zijn. “Het traject was voorheen van Connexxion, wat een miljoen euro per jaar kostte. De vrijwillige bus biedt dezelfde mogelijkheden voor reizigers, maar kost slechts 300.000 euro per jaar”, aldus administrateur Peter van Leeuwen van vrijwilligerspunt Woej.

 

De Bondt heeft het echter niet enkel over al opgeheven lijnen die weer in het leven worden geroepen, maar ook over bestaande lijnen waar de vrijwilligers in plaats van werkende krachten aan de slag kunnen. De emoties bij de Zuid-Hollandse busmaatschappij Arriva, de huidige en solliciterende buschauffeurs, de FNV Bondgenoten en de UVW lopen hierdoor hoog op.

 

Bovenstaande partijen noemen het plan een werkverdringing door vrijwilligers. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten stelt de volgende definitie voor vrijwilligerswerk: “Vrijwilligerswerk is niet concurrerend voor de arbeidsmarkt. Vrijwilligerswerk heeft andere waarden dan die in de arbeidsmarkt gerealiseerd worden. Betrokkenheid van vrijwilligers komt uit het hart, inzet is onbaatzuchtig en voor niets. Vrijwilligers beoefenen vrijwilligerswerk met een andere reden dan beroepskrachten. Hierbij kan gedacht worden aan waardering, een compliment, status, er in sociaal opzicht iets mee opschieten. Kortom niets menselijks is de vrijwilliger vreemd, maar zijn inzet wordt niet beloond vanuit de payroll.”

 

Desalniettemin wijzen deze partijen op duidelijke concurrentie. Doordat er vrijwilligers op de buslijnen worden gezet, worden betaalde chauffeurs buiten spel gezet. In Limburg werden betaalde buschauffeurs al eerder vervangen door vrijwilligers. “Taxibedrijven zetten het liefst oudere werklozen aan het werk, uit de kaartenbak van het UWV, om aanspraak te maken op loonkostensubsidies. Dit mag, maar het probleem wordt verschoven, want anderen raken erdoor in de WW”, aldus vakbondsbestuurder Minke Jansma van de UWV.

 

Een van de belangrijke pijlers van de Provinciale Staten Zuid-Holland is om de werkloosheid sterk terug te dringen. Of de Bondts plan bij deze pijler aansluit, bestaat veel onenigheid over.

 

Minister Asscher houdt zich afzijdig

Dat het hier gaat om een complexe discussie gaat, blijkt ook wel uit de houding van Minister Asscher, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Op de eerdere Kamervragen van de leden Karabulut en Ulenbelt (beiden SP) over het bericht dat steeds meer buschauffeurs worden vervangen door vrijwilligers, geeft Lodewijk Frans Asscher eigenlijk nog geen antwoord: “Of er in concrete gevallen sprake is van werkverdringing is mede afhankelijk van de omstandigheden van het specifieke geval.” Hij schuift het probleem richting de gemeenten: “De gemeenten en provincies zijn zelf verantwoordelijk om het openbaar vervoer – binnen de geldende wet- en regelgeving – in hun gebied vorm te geven. Het is niet aan mij om daarover te oordelen.”

 

Meldingen werkverdringing wijzen op maatschappelijk probleem
FNV Bondgenoten opende een meldpunt waar werkenden zich kunnen melden als ze verdrongen zijn door vrijwilligers. Hiermee hoopt de organisatie inzicht te krijgen in de gevolgen voor de huidige situatie. Hoewel het niet alleen om buschauffeurs ging, kwamen er binnen anderhalve week ruim 150 persoonlijke verhalen binnenstromen. Dit waren meer dan 150 mensen die de verdringing aan den lijve hadden ondervonden.  De kwestie rondom vrijwillige buschauffeurs blijkt onderdeel van een nog veel groter probleem.

bus
Buschauffeur Jan (Arriva) zit goed op zijn plek.
Daar wil hij graag blijven zitten.

Vrijwillige buschauffeurs verdringen werkloze ‘collega’s’
Vienna Beenhakker